close

Yeni Sözcük Türetme ve Ekleme
Yazım Sistemi: Alfabesi

Al Bakiyye, diğer birçok dil gibi kapsamlı sözcük dağarcığına sahiptir. Diğer dillerden de etkileşimini sürdürür. Ancak özgürlük için her sözcüğün birçok anlamı ve eş anlamlısı türetilmiş, ulu sözlüğe eklenmiştir. Fakat Al Bakiyye'yi diğerlerinden ayıran en önemli özelliği sözcüklerin de yazar ve anlatıcı tarafından seçilebilmesi, türetilebilmesidir. Sözlükte var olmayan bir sözcüğü türetip, eklenmesini talep edebilirsiniz. Hatta siz, kendi sözcüklerinizi türetip, oluşturarak kendi sözlüğünüzü oluşturabilirsiniz.

Belli kaideleri bulunan basit bir ek - yapı sistemi oluşturulmuştur. Bu ek ve yapılar sayesinde bir kök sesten onlarca sözcük, fiil vb. türemektedir. Mevcutta var olan tek bir fiil veya isimdir ama bu ek ve yapılar sayesinde birçok sözcük ortaya çıkmaktadır. Geliştiricisi tarafından hazırlanan Ulu Sözlüğe eklenmese de varlığını korur. 

Yeni Sözcük Oluşturmada Temel Kurallar

  1. Yeni eklenecek olan sözcük Al Bakiyye sözcük kurallarına uymalıdır. 

  2. Al Bakiyye’de sözcüklerin baş, son ve orta bölümlerinde belli bir şartlandırma yoktur. Yani şu sesle veya harfle başlar, biter gibi bir kısıtlama bulunmaz. Kök sözcük sözcük oluşturucusunun keyfine ve isteğine göre şekillenebilir. 

  3. Kök sözcük “Ulu Sözlük” içerisinde yer alan diğer kök sözcüklerle aynı olmaz, diye bir kural yoktur. El anlam, eş yazım uygulanabilir. Ancak karışıklık olmaması için aynı olmasından ziyade daha farklı yapıda oluşturulması tercih edilir. 

  4. Diğer yabancı dillerden kök sözcük alıntısı yapılabilir. Ancak bu sözcük mutlaka Hûrayca sesletimine uygun hale getirilmelidir. Misal, “Check in” sözcüğü alınacaksa “Çekin” biçiminde işlenmelidir. Çünkü Hûrayca yazıldığı gibi okunan, okunduğu gibi yazılan bir dildir. 

  5. Temel kök sözcüklerin özellikle sıfat veya fiil olmasına özen gösterilmelidir ki, diğer “Türetek” tablosuna göre daha fazla sözcük oluşturulabilsin ve temel kullanıma uygun olsun. 

  6. Sözlükte var olan bir yapı veya yabancı sözcüğe Al Bakiyye karşılık türekmek için uygulanması gereken ilk adım fiil üzerinden Türetek tablosuna göre eklerle yeni sözcük türetilmesidir. Yeni sözcük ekleme ve oluşturmaya öncelikli uygulanması gereken yöntem bu olmalıdır.


Yeni Sözcük Türetme Yöntemleri

  1. Türetek Tablosuna uygun ek ve yapılarla yeni sözcük türetmek.

  2. İsim, Fiil, Sıfat veya Edatlarla birleşik sözcük oluşturmak. 

  3. Yabancı dillerden kök sözcüğü Al Bakiyye'ye uyarlamak. 

  4. Eski Dillerden yeni sözcükler diriltmek ve uyarlamak. 

  5. Kök sözcük yerine durumu sıfat tamlaması veya fiil tamlamalarıyla anlatan bir sözcük oluşturmak. 

For Example: “Bimedtêu” (The worthless promise)

Örnek: 

Asmak” fiilini ele alalım. Aşağıdaki tabloda “Asmak” fiilinden diğer sözcüklerin türetilmesi gösterilmiştir. Tüm türetim evresi, “Türetek” denilen ek, yapı ve sistem sayesinde gerçekleştirilmektedir. Bu yapı ve ekler ile herkes onlarca sözcük, cümle, kavram ve deyiş türetebilir. Genelde ilk ses veya kök farklı uygun diğer dillerden alınabilmektedir. Bu örnekte biz Türk dilinden aldık. 
 

(Sadece basit bir örnektir. Tüm “Türetek” yapı ve formları kullanılmamıştır. Tümüne “Sözcük Türetek” başlığı altından ulaşabilirsiniz.)

Yapı-Durum Al Bakiyye Türkçe

Kök

as

asmak

Emir

as!

as!

Yer

Astay

İdam sehpası, Darağacı

Kişi

Asman

Cellat

Kişi

Asmend

Adam asabilecek yetenekteki kişi

Olumsuz

Asñuz

Asmaz

Zıt-Karşıt

Antias

İdam karşıtı, İdam karşıtlığı

Zamanlama

Asgâh

Asma zamanı

Yer-Kab

Asyut

Asılabilecek eşyaların konulduğu yer; dolap, Vestiyer, Askılık

Sıfat/Kavuşma

Asup

Asılı

İsim

Asu

Askı, askılık, 

Hatalı Eylem

Yanas

Yanlış, hatalı asmak

İsim

Asku

Asık (İsim / Sıfat)

Fiilin İsim Hali

Aslam

Asma (İsim)

Alet-Çanta

Asğa

Asma çantası, asmalık

Sebep

Junas

Asmak için

Dönüşlülük

Asaw

Asılmak

Edilgen

Zeşas

Astırmak

Ürün

Asjak

Asacak, Çamaşır, 

Olumsuz Emir

Ñâas

Asma!, asmamak

Dilek

Asusmin

Ben assam

Eylem Öncesi

Asñâfik

Asmadan önce

Olumsuz-Aksi

Biasen

Asmaksızın

Tekrarlama

Reas

Tekrar asmak

Canlı-Hayvan

Asgır

Aslan


"Teze sözcux türetlam mi eklam"
Kategori: Temel Bilgiler | Ekleyen: jungnet (21.10.2020)
Gösterim: 45 | Etiketler: yeni sözcük oluşturma, sözcük oluşturma kuralı, Al Bakiyye sözcük türetme | Değerlendirme: 0.0/0
Yorumlar: 0
avatar